Trong hành trình cộng đồng, có người truyền cảm hứng bằng hình ảnh và lời nói, cũng có người chọn đứng phía sau để bảo đảm mọi giá trị được thực hiện đúng cách. Anh Trần Văn Thiện thuộc nhóm thứ hai. Không tìm kiếm sự chú ý, nhưng bằng sự bền bỉ và nghiêm túc, anh tạo nên ảnh hưởng lâu dài thông qua chất lượng và tính chuẩn mực của từng chương trình.
Với anh, thiện nguyện không dừng lại ở những khoảnh khắc trao đi, mà là một quá trình đòi hỏi trách nhiệm xuyên suốt. Trách nhiệm với cộng đồng, với những cá nhân được ghi nhận, với các đơn vị đồng hành và với uy tín của tập thể. Chính cách tiếp cận này đã hình thành nên phong cách làm việc nhất quán: “Đặt chuẩn mực làm nền tảng, coi hiệu quả và tính minh bạch là yêu cầu bắt buộc.”
Trong thực tế hoạt động cộng đồng, điều khó không nằm ở việc bắt đầu, mà ở việc giữ cho mọi thứ không trượt khỏi chuẩn mực ban đầu. Với anh Trần Văn Thiện, chính ở những giai đoạn ít được chú ý nhất – khi cảm xúc đã qua, khi áp lực phát sinh, khi không còn ánh nhìn từ bên ngoài – cách làm mới trở thành thước đo rõ ràng nhất.
Anh từng nói: “Điều tử tế không chỉ nằm ở ý định, mà nằm ở cách mình thực hiện nó.” Với anh, câu nói ấy không mang tính khẩu hiệu, mà là nguyên tắc làm việc: nếu không được làm cho đúng, điều tử tế rất dễ dừng lại ở thiện chí.
Những người làm việc cùng anh thường dễ dàng nhận ra sự nhất quán trong phong cách lãnh đạo. Ngoài công việc, anh cởi mở, gần gũi và sẵn sàng lắng nghe. Nhưng khi bước vào giai đoạn vận hành, anh trở nên rạch ròi và nguyên tắc. Không có khoảng mờ trong phân công. Không có sự dễ dãi trong trách nhiệm.
Sự nghiêm túc ấy không nhằm tạo áp lực mà để bảo vệ giá trị chung. Anh tin rằng, tôn trọng cộng đồng bắt đầu từ việc tôn trọng từng chi tiết nhỏ trong công việc. Khi mỗi thành viên hiểu rõ vai trò của mình, khi thông tin minh bạch và trách nhiệm được xác lập rõ ràng, tập thể sẽ vận hành bền vững hơn.
Anh không dẫn dắt bằng mệnh lệnh mà bằng hành động. Là người đi sớm về muộn, sẵn sàng đứng ra chịu trách nhiệm khi có vấn đề phát sinh, anh tạo cho đồng đội cảm giác an tâm. Trong môi trường tình nguyện – nơi phần lớn là người trẻ và làm việc bằng nhiệt huyết – sự an tâm ấy chính là điều giúp mọi người dám cống hiến hết mình.
Trong môi trường tình nguyện, “tự nguyện” luôn là giá trị cốt lõi. Nhưng anh Trần Văn Thiện hiểu rằng, nếu không được nâng đỡ bằng trách nhiệm, sự tự nguyện rất dễ dừng lại giữa chừng – khi cảm xúc ban đầu qua đi, khi áp lực xuất hiện hoặc khi công việc trở nên phức tạp hơn dự tính.
Với anh, kỷ luật không triệt tiêu tinh thần tự nguyện, mà giúp nó không bị bào mòn. Kỷ luật ở đây không phải là sự cứng nhắc, mà là sự rõ ràng để những tấm lòng không bị tổn thương bởi sự mơ hồ trong tổ chức. Anh nói về điều đó rất giản dị: “Làm tình nguyện là tự nguyện, và tôi luôn tự nguyện làm tình nguyện bằng cả trái tim.” Đó không phải là lời khẳng định cảm xúc, mà là một lựa chọn có ý thức: đã tự nguyện thì phải đi đến cùng, và đi đến cùng thì không thể thiếu trách nhiệm.
Một trong những điều làm nên chiều sâu của anh Trần Văn Thiện nằm ở cách anh nhìn nhận khái niệm “hoàn thành”. Với anh, hoàn thành không đồng nghĩa với kết thúc. Sau mỗi chương trình, khi mọi ánh đèn đã tắt, anh thường dành thời gian cùng đội ngũ nhìn lại toàn bộ quá trình.
Không phải để nhắc lại thành tích mà để thẳng thắn chỉ ra những điểm còn hạn chế, những tình huống xử lý chưa tối ưu và những bài học cần được rút ra. Anh lắng nghe cả những góp ý dành cho chính mình, bởi anh tin rằng chỉ khi dám đối diện với thiếu sót, tập thể mới có thể trưởng thành.
Chính thói quen “nhìn lại để đi xa hơn” ấy đã góp phần hình thành một văn hóa làm việc bền vững không tự mãn với mức “ổn”, không coi tràng pháo tay là đích đến cuối cùng. Mỗi chương trình khép lại là một bước chuẩn bị cho những chuẩn mực cao hơn ở chặng đường tiếp theo.
Trong bối cảnh hoạt động cộng đồng ngày càng mở rộng, giá trị không chỉ nằm ở khả năng truyền cảm hứng trong một thời điểm, mà ở việc giữ cho những cam kết được thực hiện nhất quán theo thời gian. Anh Trần Văn Thiện chọn cách đồng hành bằng sự bền bỉ ấy.
Qua nhiều năm gắn bó, anh góp phần xây dựng niềm tin cho cộng đồng thiện nguyện. Niềm tin không đến từ lời kêu gọi, mà từ cách mỗi cam kết được thực hiện đúng như đã đặt ra; từ những chương trình được tổ chức nghiêm túc; từ việc các giá trị chung luôn được bảo toàn, ngay cả khi không có sự chứng kiến trực tiếp.
Giữa những hoạt động cộng đồng đầy cảm xúc, sự lặng lẽ của anh không khiến anh mờ đi. Ngược lại, đó là cách anh góp phần giữ cho điều tử tế không bị giản lược theo thời gian. Khi thiện nguyện được làm bằng sự nghiêm túc và lòng tin, nó không chỉ tạo ra một khoảnh khắc đẹp, mà để lại cảm giác an tâm – rằng những điều tốt đẹp vẫn đang được gìn giữ, một cách bền bỉ và có trách nhiệm.
Tác giả: Nguyễn Cao Mỹ Hạnh
